Bijgeloof
Bijgeloof
heeft niets te maken met je ware geloof. Zoals het woord al zegt: het
hoort bij het geloof. Het bestaat als het ware naast je geloof.
Vaak heeft men een bepaalde gewoonte, waarvan men niet weet dat het eigenlijk
een bijgeloof is; erger nog men weet niet eens waarom men het die bepaalde
handeling wel of juist niet doet.
Hoe vaak klopt u niet op hout (liefst ongeverfd), of proost u niet op
de gezondheid van een ander, of wenst u iemand direct gezondheid toe als
hij niest? Dit is allemaal bijgeloof.
Laten we enkele van deze vormen van bijgeloof even onder de loep nemen.
Niezen
Waarom zeggen we 'proost' of 'gezondheid' als iemand niest? Omdat een
oud bijgeloof zegt dat als iemand niest zijn ziel heel even zijn lichaam
verlaat. Een snelle zegenwens zal de demon die van deze gelegenheid gebruik
probeert te maken, even op afstand houden.
Niezen werd vaak gezien als een gunstig voorteken. Als bij het inschepen
een zeeman aan stuurboord moest niezen, zou het een goede reis worden;
nieste er echter iemand aan bakboord dan zou het schip slecht weer treffen.
Als je 's ochtends voor het ontbijt niest, krijg je diezelfde week een
cadeau. Drie keer niezen, brengt mooi weer. Het brengt ongeluk als de
bruid of bruidegom tijdens de huwelijksceremonie niest.
Als u dacht dat dit niet genoeg was dan hebben de Schotten nog een bijzonderheid
verbonden aan het niezen. De Schotten geloofden dat een pasgeboren kind
onder de betovering van een fee was totdat het voor het eerst moest niezen,
waarmee de betovering verbroken werd. Schotse vroedvrouwen hadden vaak
wat snuif bij zich om die eerste nies te bespoedigen.
De Zoeloes denken dat je met niezen geesten, makosi, oproept. De inboorlingen
van Calabar zeggen 'er van je' en maken gebaren om het kwaad te verjagen.
Ik hou het erop dat het een vorm is van het lichaam om hele kleine stofdeeltjes
of andere vreemde stoffen met kracht uit de longen te verwijderen. En
dat u iemand daar gezondheid bij toewenst vind ik ook best!
Er bestaan ook verschillende middeltjes (eigenlijk te veel om op te noemen)
voor allerlei soorten kwalen. Ik wil hier enkele noemen, maar wil tegelijkertijd
wel duidelijk zeggen dat dit alleen maar gedaan wordt om aan te geven
hoeveel simpele vormen van bijgeloof er bestaan. Kramp? Draag een palingvel
om je been om beenkrampen te verlichten. Of een mollenvel om je linkerkuit.
Of bind een katoenen koordje om je enkel. Of leg je schoenen over het
pijnlijke lichaamsdeel. Of gebruik kurk: je kunt kurken sokophouders dragen
of stukjes kurk tussen laken en matras van je bed leggen.
Reumatiek? Wrijf peper onder je vinger- en teennagels (een Javaans middel).
Of kruip onder braamstruiken door zodat de kwaal eraf geschrapt wordt.
Of begraaf een patiënt tot aan zijn nek op een kerkhof (oude versie)
of geef hem een warm modderbad (nieuwe versie). Of draag een graat van
een schelvis bij je (een schelvis werd beschouwd als een heilige vis omdat
de twee zwarte vlekken vlak achter zijn kop de vingerafdrukken van Petrus
zouden zijn). Of zorg dat het pijnlijke lichaamsdeel gestoken werd door
een bij -hier moet vermeld worden dat in de homeopathie het gif van de
honingbij gebruikt wordt om o.a. reuma te behandelen-.
Kiespijn? Gebruik een papje van gekookte wortels van de looiersboom. Of
sla een spijker in een eik (liefst een die door de bliksem is getroffen).
Of spuug een gevangen kikker in de bek en gooi hem weer terug.
Bloedingen? Leg spinnenwebben op de wond. Leg bij een bloedneus een koude
sleutel in de nek of houdt een tafelmes tegen je bovenlip. Of draag een
schoenveter van iemand van het andere geslacht.
Wat dacht u van het getal 13? Er zijn zoveel redenen dat het getal 13
een ongeluksgetal is geworden. In vele hotels vind je nog steeds geen
13de verdieping. Kijk maar in de lift. Toch vraag je je als nuchter mens
af waar dan wel de dertiende verdieping is gebleven. Vooral als op de
14de verdieping een kamer hebt.
Het getal 13 heeft te maken met het getal van Jezus en de apostelen (inclusief
de verrader Judas Iskariot).
En als vrijdag op de 13e valt of als de 13e op een vrijdag valt dan heeft
een ieder toch moeite met deze dag om iets nieuws of een bruiloft op te
vieren.
Het getal 13 komt toch heel veel voor op het Grote Zegel van de Verenigde
Staten. Hier staan 13 sterren op, dertien strepen, een adelaar met 13
veren in elke vleugel en 13 veren in zijn staart, met 13 pijlen in zijn
ene klauw en een lauriertak met 13 blaadjes en 13 bessen in zijn andere
klauw, 13 letters in het motto eronder, dertien wolkjes in de halo erboven.
Dit is 'The coat of arms of the United States of America'. Tel de letters:
het zijn er 39, oftewel driemaal 13. Dat maakt het wapenschild waarschijnlijk
het minst bijgelovige heraldische teken ter wereld.
Dieren hebben ook vaak te lijden onder bijgeloof. Honden, katten, paarden
en konijnen. Hoeveel konijnen hebben hun pootjes al niet moeten missen
om bijgeloof.
Boeddhisten vertellen ons hoe de kat geschapen is. Een rat had aan een
van Boeddha's geschriften geknaagd, waarop de Verlichte een stukje huis
van de binnenkant van zijn arm afwreef en daaruit de eerste kat maakte.
Het bewijs? Ratten zijn nog steeds bang voor katten.
Een gevonden hoefijzer zou geluk brengen en onheil afweren. Men moet ze
boven de huis- of staldeur of op een schip tegen de mast spijkeren. Sommige
mensen menen dat hier niet bij mag worden gesproken. Het hoefijzer beschermt
tegen bliksem en brand en brengt kooplieden veel klanten en een goede
winst. Soms legt men een gevonden hoefijzer bij een kind in de wieg om
ziekten en boze geesten af te weren.
Als laatste: Laat de bloemist nooit varens in een boeket doen want varens
mag je beslist niet in huis hebben. Toch heb ik in mijn tuin rond mijn
huis varens staan..... hopelijk brengen ze toch geen onheil. Voor de zekerheid
toch maar afkloppen.
|