De ziekte van Parkinson

In 1817 verscheen een uitvoerige beschrijving van een neurologisch ziektebeeld door een zekere dr James Parkinson. Dit was een welbekende ziekte met als symptomen: onwillekeurige rusttremor, het verschijnsel van akinese, rigor en de afwezigheid van dementie. Sinds de beschrijving van deze groep symptomen is de ziekte bekend gebleven als de ziekte van Parkinson of 'shaking palsy'. Het is een ziekte van de extrapiramidale systeem wat een onderdeel is van de spinale zenuwen. Ook blijkt er een tekort te zijn aan de biochemische stof Dopamine. De ziekte van Parkinson komt meer voor bij mannen dan bij vrouwen. Ook komt het vaker voor bij de blanke ras dan bij de gekleurde rassen, meestal boven de leeftijd van 50 jaar beginnend.
Er zijn verschillende vormen van Parkinson te onderscheiden afhankelijk van de oorzaak.

Men onderscheidt:
1. Het idiopatische Parkinsonsyndroom : idiopatisch wil zeggen zonder duidelijke aanwijsbare redenen. De ziekt treed meestal op tussen de vijftigste en zestigste levensjaar op. Er zijn geen genetische factoren aanwijsbaar die op een erfelijke ziekte duiden.

Het vasculair-degeneratieve oftewel arteriosclerotische Parkinsonsyndroom: Dit ziektebeeld begint vaak tussen de zestigste en zeventigste levensjaar en is ten gevolge van kleine infarcten in de hersenen onder invloed van arteriosclerosis (dichtslibben van de bloedvaten zoals bij hartinfarct). Soms zijn er bij deze vorm van Parkinson ook seniele verschijnselen. * Het posttraumatische Parkinsonsyndroom: Dit is een toestand die voorkomt na hersenbeschadiging ten gevolge van klappen op het hoofd.Deze vorm van Parkinson komt regelmatig voor bij oude boxers die ten gevolge van jarenlange slagen naar het hoofd blijvende hersenbeschadiging aan overhouden, denk maar aan de bekende Muhammed Ali.

2. Het Parkinsonsyndroom ten gevolge van intoxicatie: Dit wordt gezien na vergiftigingen met koolmonoxide, verdelgingsmiddelen en kwik. Soms komt dit ook na langdurig gebruik van neuroleptische medicijnen.
Dit waren een paar van de bekendste vormen van de ziekte hoewel er meer zijn. Het verloop van de ziekte is langzaam progressief en geneest nooit. Meestal zijn de psychische en zintuigfuncties volledig ongestoord. Afhankelijk van het stadium waarin de ziekte zich verkeert, is de patiënt in meer of mindere mate gehandicapt.

Het extrapiramidale systeem.
Dit zijn spinale motorische zenuwbanen die zoals de naam al aangeeft in het ruggenmerg en hersenen voorkomt. Bij de ziekte van Parkinson zijn deze extrapiramidale banen aangetast. Deze banen hebben drie belangrijke functies:
1. De eerste functie ervan is het tot stand brengen van de automatische en halfautomatische bewegingen in de motoriek en stoornis van deze functie leidt tot het hoofdsymptoom der akinese of hypokinese (afwezigheid van beweging).

2. De tweede functie is het reguleren van de tonus van de spieren oftewel de spierspanning. Een stoornis van deze functie heeft het tweede hoofdsymptoom van Parkinson tot gevolg namelijk de rigor oftewel de stijfheid van het bewegingsapparaat.

3. De derde functie is het harmoniseren van de motoriek en een stoornis hiervan doet het derde typische Parkinsonsyndroom ontstaan de tremor oftewel het bibberen.

Naast deze drie hoofdsymptomen van Parkinson te weten akinese, rigor en tremor komen als vierde symptoomgroep de vegetatieve afwijkingen voor nl verhoogde talgsecretie, speekselvloed, verhoogde zweetsecretie. Als vijfde symptoomgroep wordt de kenmerkende psychische afwijkingen gezien. Wat ziet men nou eigenlijk bij iemand met de ziekte van Parkinson?

Het eerste wat men opvalt, is de gebogen houding van de patiënt. Hij loopt met voorovergebogen rug, gebogen knieën en armen. Ook valt op dat de patiënt met kleine pasjes loopt met de neiging om af en toe voorover te gaan vallen (propulsie). Wat heel typisch is, is het trillen van de handen en/of hoofd alsof de persoon geld aan het tellen is. De tremor is niet constant en verdwijnt of vermindert bij willekeurig geïntendeerde bewegingen en tijdens het slapen. Wanneer de patiënt zich inspant of emotioneert wordt de tremor erger. Doordat de automatische bewegingen zijn aangetast moet de patiënt bij alles wat hij doet nadenken ook bij lopen. Een andere typische symptoom is de wat starre afwezige uitdrukking op het gezicht wat men het maskergelaat noemt. Ook de spraak wordt opvallend zacht, minder gearticuleerd. Soms ziet men bij ernstige vormen van Parkinson psychische verschijnselen zoals dementia, verwardheid en depressies.

De therapie bij ziekte van Parkinson.
Fysiotherapie bij Parkinsonpatiënten bestaat voornamelijk uit bewegingstherapie oftewel gymnastiek. Het is heel belangrijk om deze groep patiënten een gericht oefenprogramma te geven om zo hun functioneel prestatieniveau te vergroten. Er moet veel aan houdingsgymnastiek worden gedaan om de typische gebogen houding te verbeteren om zo andere interne complicaties te voorkomen.

Medicamenteuze therapie is ook noodzakelijk voor Parkinsonpatiënten. Onderzoeken hebben uitgewezen dat er een groot tekort is aan een biochemische transmittorstof genaamd dopamine in het extrapiramidale systeem. Deze tekorten worden dan door de medicijnen levodopa bestreden vaak in combinatie met andere medicijnen. Na toediening van medicijnen worden de klachten beduidend minder m.n. de akinesie en in veel mindere mate de tremor. Nadeel van deze behandeling zijn de neveneffecten zoals braken, misselijkheid en hypotensie. Vaak komen de klachten weer terug na langer gebruik van medicijnen.

Doordat de ziekte van Parkinson niet geneest kan men alleen de symptomen bestrijden om het leven van de patiënt zo aangenaam mogelijk te maken. Meestal leren de mensen met hun handicap leven en met een goed oefenprogramma en medicatie kunnen ze de schade tot een minimum beperken.